Hồi hương hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh Việt Nam

Dự buổi lễ, về phía Việt Nam có Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; Cơ quan Việt Nam tìm kiếm người mất tích. Về phía Hoa Kỳ có Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper, Giám đốc Cơ quan Kiểm kê tù binh và người mất tích Kelly McKeague, đại diện Đại sứ quán Hoa Kỳ, Văn phòng MIA Hoa Kỳ tại Hà Nội.

          Tại buổi lễ, Việt Nam đã bàn giao cho phía Hoa Kỳ một hòm đựng hài cốt. Đây là kết quả của nỗ lực tìm kiếm đơn phương của Việt Nam tại tỉnh Lào Cai. Trước đó, vào ngày 5/12, mẫu hài cốt này đã được các chuyên gia pháp y của Việt Nam, Hoa Kỳ giám định và sơ bộ kết luận có thể liên quan tới quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh tại Việt Nam và sẽ được chuyển đến phòng thí nghiệm pháp y tại Hawaii để phân tích và xác định danh tính.

Thay mặt Chính phủ và nhân dân Hoa Kỳ, Đại sứ Marc Knapper bày tỏ cảm ơn trân trọng tới Chính phủ Việt Nam vì sự cam kết mạnh mẽ và bền bỉ đối với nỗ lực nhân đạo này, khẳng định đây là minh chứng cho tinh thần hợp tác chặt chẽ giữa nhân dân hai nước, đặt nền móng cho tiến trình bình thường hóa, thúc đẩy quan hệ hai nước. 

“Buổi lễ của chúng ta ngày hôm nay mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng hơn nữa đó là do trong khoảng thời gian vừa rồi, chúng ta đã có các đội đơn phương của Việt Nam tiến hành khai quật tại hiện trường, trong bối cảnh Chính phủ Mỹ tạm thời đóng cửa và chúng tôi không thể cử các đội hỗn hợp sang đây để cùng thực hiện. Và việc quý vị có thể tiến hành công tác một cách an toàn khi các đội hỗn hợp của Hoa Kỳ không thể triển khai do gián đoạn ngân sách là điều thực sự đáng trân trọng, và thể hiện rõ sự chuyên nghiệp cũng như sự tận tình của tất cả mọi người tham gia.” Đại sứ Marc Knapper nhấn mạnh.

Cơ quan Kiểm kê tù binh và người mất tích Kelly McKeague cũng bày tỏ biết ơn tinh thần trách nhiệm của Cơ quan Việt Nam tìm kiếm người mất tích đối với sứ mệnh nhân đạo này, đặc biệt nhấn mạnh Việt Nam là một trong hai quốc gia trên tổng số 46 quốc gia mà cơ quan này triển khai tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh, có năng lực triển khai các hoạt động tìm kiếm đơn phương ở những địa bàn khó khăn, hiểm trở nhất.

Phát biểu tại buổi lễ, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến cho biết, vượt lên nỗi đau chiến tranh, ngay từ những ngày đầu tiên Việt Nam đã hợp tác đầy đủ tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích trên tinh thần nhân đạo. Dẫn lời phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến nêu rõ:  “ Tổng Bí thư Tô Lâm đã từng chia sẻ: "Chúng ta không lựa chọn quá khứ, nhưng chúng ta có thể lựa cách nhìn về quá khứ - để từ đó, lựa chọn tương lai”. Chúng ta không viết lại được lịch sử, nhưng với thiện chí và nỗ lực, hai bên đang cùng khắc phục những hậu quả chiến tranh, vừa mở rộng quan hệ hợp tác, đó là cách tốt nhất để hàn gắn những vết thương trên đất đai, trên cơ thể và trong tâm hồn, xây dựng tương lai tươi sáng cho cả hai nước chúng ta.”

Hoạt động hợp tác nhân đạo tìm kiếm và kiểm kê quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam được hai nước triển khai ngay sau khi Hiệp định Paris được ký kết năm 1973, đến nay đã đạt được những kết quả tích cực, giúp Hoa Kỳ nhận dạng và trả hài cốt về gia đình khoảng 740 trường hợp quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh tại Việt Nam.

Lễ hồi hương hài cốt quân nhân Hoa Kỳ lần thứ 171 là một trong những sự kiện quan trọng khép lại năm 2025, năm kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hoa Kỳ (1995 – 2025), 40 năm hoạt động hỗn hợp đầu tiên tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh (1985 – 2025) và 50 năm kết thúc chiến tranh tại Việt Nam (1975 – 2025), đánh dấu một hành trình dài thúc đẩy hàn gắn, bình thường hóa và phát triển quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ từ cựu thù trở thành Đối tác chiến lược toàn diện như ngày nay, góp phần thúc đẩy hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh giữa hai nước nói chung, bao gồm các nỗ lực của phía Hoa Kỳ trong việc hỗ trợ tìm kiếm, quy tập, định danh hài cốt liệt sỹ Việt Nam mất tin, mất tích; rà phá bom mìn; tẩy độc dioxin và hỗ trợ người khuyết tật./.

Nguyên Nhung