Cuộc bầu cử phản ánh niềm tin của người dân vào con đường phát triển của Việt Nam

Trao đổi với PV Đài TNVN, Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam, cho rằng những yếu tố này phản ánh niềm tin của người dân vào sự ổn định và định hướng phát triển của đất nước. Mời quý vị và các bạn cùng nghe.

 

PV: Xin cảm ơn Giáo sư Carl Thayer đã nhận trả lời phỏng vấn của Đài TNVN Thưa Giáo sư, trước tiên xin được hỏi, từ góc nhìn của một nhà quan sát quốc tế, ông đánh giá như thế nào mức độ quan tâm của người dân Việt Nam đối với cuộc bầu cử, và sự quan tâm này thể hiện điều gì về đời sống chính trị – xã hội hiện nay?

Giáo sư Carl Thayer: Việt Nam từ trước lâu đã duy trì tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao, và tôi cho rằng, cuộc bầu cử này cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, đây là một thời điểm khá đặc biệt trong bối cảnh thế giới có nhiều bất ổn. Trong khi nhiều khu vực đang đối mặt với xung đột, căng thẳng, thì người dân Việt Nam có thể yên tâm với sự hòa bình và ổn định của đất nước. Điều này tạo ra tâm lý lạc quan vào tương lai. Ngoài ra, không khí bầu cử cũng rất sôi nổi, giống như một ngày hội lớn. Điều này có được nhờ sự huy động xã hội hiệu quả, thông qua ứng dụng công nghệ, cũng như sự tương tác ngày càng nhiều giữa các ứng cử viên và cử tri.

Đặc biệt, người dân cũng rất quan tâm tới các ứng cử viên. 864 người ứng cử để lựa chọn bầu ra 500 đại biểu khoá mới. Một con số thật đáng kinh ngạc. Trong đó có nhiều gương mặt trẻ, với trình độ học vấn cao. Nhiều người có bằng Thạc sĩ, Tiến sĩ, với khả năng ngoại ngữ tốt. Thành phần ứng cử cũng rất đa dạng: phụ nữ, nam giới, người dân tộc thiểu số, cùng nhiều lãnh đạo cấp bộ. 

Sau bầu cử, Quốc hội khóa mới sẽ bắt đầu nhiệm kỳ với nhiều nhân sự mới, và Việt Nam sẽ tiếp tục bước vào giai đoạn phát triển hướng tới các mục tiêu đến năm 2030. 

 

PV: Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, ông nghĩ người dân Việt Nam đang đặt niềm tin vào những định hướng phát triển nào của đất nước?

Giáo sư Carl Thayer: Theo tôi có một số lĩnh vực mà người dân đang kỳ vọng, bao gồm sự ổn định và an ninh xã hội, y tế công cộng tốt, giáo dục chất lượng, giảm nghèo và nâng cao đời sống người dân, đặc biệt là các dân tộc thiểu số, v.v. Tiếp theo là về cải cách thể chế và đấu tranh chống tham nhũng. Người dân đã được thấy những kết quả bước đầu của quá trình này, và họ mong muốn các nỗ lực này tiếp tục được duy trì. Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc chống tham nhũng, nhưng vẫn còn một chặng được dài phía trước để vượt qua mức trung bình toàn cầu. 

Về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, tôi đã được thấy sự thay đổi của Việt Nam, kể từ khi xuất hiện những chiếc tivi, máy photo, những chiếc điện thoại đầu tiên, cho đến nay, khi Việt Nam trở thành một trong những quốc gia sử dụng internet và điện thoại cá nhân nhiều nhất. Đến nay, nhu cầu về các thiết bị công nghệ cao rất lớn, đặc biệt là trong giới trẻ. 

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển, người dân Việt Nam cũng kỳ vọng quá trình đi lên phải thực sự bền vững. Việt Nam cần đạt được các mục tiêu mà Liên Hợp Quốc đã đặt ra, tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, không gây ô nhiễm, không ngập lụt đường phố. Và điều họ tin tưởng và mong chờ là Chính phủ sẽ hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, đường sắt cao tốc, xây dựng các tuyến tàu điện ngầm, và đảm bảo nguồn cung năng lượng.

 

PV: Vâng, Giáo sư đã đề cập đến khá nhiều khía cạnh mà người dân đang trông chờ như nâng cao an sinh xã hội, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Đây cũng là những nội dung Chính phủ Việt Nam đã đề ra cho định hướng phát triển đất nước. Theo Giáo sư, Việt Nam đã đạt được những kết quả gì cho đến nay, và mức độ đồng thuận xã hội đối với các mục tiêu này ra sao?

Giáo sư Carl Thayer: Có thể thấy Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ quan trọng trong những năm qua. Tỷ lệ nghèo đã giảm đáng kể, bình đẳng giới được cải thiện và khoảng cách phát triển giữa các nhóm dân cư đang dần thu hẹp, dù vẫn còn nhiều việc phải làm, đặc biệt đối với các cộng đồng dân tộc thiểu số. Hệ thống giáo dục của Việt Nam cũng đạt chất lượng cao và đóng góp tích cực vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Thu nhập quốc gia và thu nhập cá nhân đều tăng lên, trong khi các chỉ số về phát triển con người và mức độ hài lòng của người dân được đánh giá khá tích cực. Một lĩnh vực đáng chú ý là cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Theo chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, điểm số của Việt Nam đã cải thiện đáng kể trong những năm gần đây. Bên cạnh những thành tựu, Việt Nam cũng phải đối mặt với thách thức như nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình. Vì vậy, việc thúc đẩy khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao giá trị trong chuỗi sản xuất sẽ là yếu tố quan trọng để duy trì đà phát triển.

PV: Cộng đồng quốc tế kỳ vọng điều gì ở Việt Nam trong giai đoạn phát triển tiếp theo, thưa ông? 

Giáo sư Carl Thayer: Cuộc bầu cử này có ý nghĩa quan trọng đối với hình ảnh và vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ hiện nay, Việt Nam đã thể hiện rõ định hướng tăng cường tham gia vào các vấn đề toàn cầu. Việt Nam xuất hiện nhiều hơn trong các thể chế quốc tế. Lãnh đạo cấp cao của Việt Nam cũng có nhiều chuyến thăm các nước đối tác. Nhưng tiếp theo các bạn sẽ làm gì? Đó là điều mà cộng đồng quốc tế đang mong đợi. 

Chúng tôi kỳ vọng Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ động hơn cả trong chính sách đối nội lẫn đối ngoại. Điều này bao gồm việc duy trì chính sách đối ngoại độc lập, cân bằng, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc. Các nước cũng mong muốn Việt Nam tiếp tục đóng góp vào các vấn đề chung của thế giới, như thúc đẩy hợp tác đa phương, tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc và lên tiếng vì lợi ích của các quốc gia đang phát triển.

Ngoài ra, Việt Nam ngày càng được nhìn nhận như một thương hiệu quốc gia tích cực. Đây là một điểm mới mà tôi muốn nhắc đến. Theo quan sát của tôi, thường có hai nhóm khách tới Việt Nam. 1 là những người đã đến đây và quay lại vì họ yêu thích đất nước này. 2 là những người chọn quá cảnh ở Việt Nam, vì họ muốn trải nghiệm dịch vụ hiện đại, đẳng cấp và cảm giác an toàn tại Việt Nam. Những yếu tố này gắn liền với hình ảnh của đất nước.

Bên cạnh đó, Việt Nam ngày càng được nhìn nhận như một quốc gia sáng tạo và năng động. Vì vậy, cộng đồng quốc tế kỳ vọng Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì tinh thần đổi mới đó trong giai đoạn phát triển tiếp theo. Điều này cũng đồng nghĩa với những trách nhiệm lớn hơn. Các nghị quyết quan trọng về hội nhập quốc tế, trong đó có Nghị quyết 58 của Bộ Chính trị, cần được triển khai một cách hiệu quả để biến định hướng thành kết quả cụ thể.

Cuối cùng, thế giới cũng đang theo dõi cách Việt Nam thực hiện những định hướng phát triển mới mà lãnh đạo Việt Nam đã đề ra. Trong bối cảnh khu vực và toàn cầu có nhiều biến động, nhiều quốc gia đang tìm kiếm những mô hình phát triển ổn định và đáng tin cậy. Theo một số đánh giá quốc tế, trong đó có Viện Lowy, Việt Nam được xếp vào nhóm quốc gia có khả năng cao đạt được các mục tiêu kinh tế mà các nhà lãnh đạo đã đề ra, cùng với những nền kinh tế phát triển như Nhật Bản và Singapore. Điều đó cho thấy cộng đồng quốc tế đặt nhiều kỳ vọng vào Việt Nam. Trong một thế giới đang có xu hướng phân mảnh và cạnh tranh mạnh mẽ, nhiều quốc gia kỳ vọng Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ động và mang tính xây dựng trong các cơ chế hợp tác quốc tế. 

PV: Xin cảm ơn Giáo sư Carl Thayer về những phân tích vừa rồi.