IFAD và Việt Nam: Hợp tác kiến tạo tương lai xanh, bền vững và bao trùm

Ngày 15/10 tại Hà Nội, Văn phòng Đánh giá Độc lập của Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) phối hợp với Chính phủ Việt Nam tổ chức Hội nghị Bàn tròn Quốc gia về Đánh giá Chiến lược và Chương trình Quốc gia (CSPE). Sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hơn 30 năm hợp tác hiệu quả giữa IFAD và Việt Nam, trong đó tập trung đánh giá kết quả của các chương trình IFAD được hỗ trợ trong giai đoạn 2012–2024, đồng thời định hướng chiến lược hợp tác mới giai đoạn 2026–2030, hướng tới một nền nông nghiệp bền vững, hiện đại và bao trùm.

 Theo báo cáo Đánh giá Chiến lược và Chương trình Quốc gia, IFAD đã đầu tư gần nửa tỷ USD vào Việt Nam kể từ năm 1993, hỗ trợ 18 dự án tại các vùng khó khăn, nơi sinh kế người dân phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp. IFAD là đối tác quan trọng trong công cuộc xóa đói giảm nghèo, nâng cao năng lực cho phụ nữ, thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số. Những thành quả hợp tác được thể hiện rõ qua các mô hình tại Bắc Kạn cũ (nay là Thái Nguyên), Trà Vinh và Bến Tre cũ (nay là Vĩnh Long) – nơi IFAD đã giúp kết nối nông dân, doanh nghiệp và chính quyền trong cùng chuỗi giá trị. Ông Hoàng Văn Giáp, nguyên Giám đốc Dự án IFAD tại Bắc Kạn, chia sẻ: "Bắc Kạn là vùng khó khăn, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. IFAD đến và thiết kế dự án, lắng nghe nguyện vọng của người dân tại địa phương, đặc biệt là chính sách nhà nước đang có với các vùng đó. IFAD kết hợp được chính sách, thực tế, nguồn lực cần đầu tư ở khu vực đó, làm thế nào để người dân giảm nghèo, thu nhập tăng lên và giải quyết tính bền vững."

Đây là cuộc đánh giá độc lập thứ 3 của IFAD tiến hành tại Việt Nam. Đánh giá của IFAD được thực hiện một cách khách quan và dựa trên bằng chứng về các dự án, chương trình quốc gia. Theo ông Drian Naidoo, Giám đốc Văn phòng Đánh giá Độc lập của IFAD  cho biết việc tiến hành đánh giá độc lập có vai trò rất quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả của các hoạt động của IFAD hỗ trợ. Ông Drian Naidoo cho biết: "Đánh giá cho thấy các chương trình thực hiện có liên quan và phù hợp với các ưu tiên chiến lược của quốc gia và các tỉnh, trong đó IFAD là đơn vị tiên phong trong việc hoạt động theo hình thức phi tập trung, thích ứng hiệu quả với bối cảnh và điều kiện tài chính thay đổi tại khu vực triển khai dự án. Việt thiết kế dự án phản ánh nỗ lực nhất quán nhằm hướng đến các nhóm dân cư dễ bị tổn thương, bao gồm các dân tộc thiểu số và phụ nữ, ở các tỉnh nghèo hơn."

Kết quả đánh giá độc lập cho thấy, đầu tư của IFAD đã tạo ra tác động lâu dài đối với sinh kế nông thôn, giúp nông dân sản xuất ở quy mô nhỏ nâng cao năng suất, đa dạng hóa sinh kế và tăng khả năng chống chịu trước biến động khí hậu và thị trường. Kết quả đánh giá cũng khẳng định vai trò ngày càng lớn của Việt Nam như một quốc gia đi đầu trong chia sẻ tri thức và kinh nghiệm về chuyển đổi nông thôn. Hỗ trợ của IFAD đã giúp nhân rộng các bài học từ cấp địa phương lên chính sách quốc gia, đồng thời thúc đẩy hợp tác liên tỉnh và trao đổi học hỏi trong khu vực. Từ những kết quả đạt được, ông Trần Quốc Phương, Thứ trưởng Bộ Tài chính bày tỏ kỳ vọng: "Chúng ta cùng chia sẻ một khát vọng chung là xây dựng nông thôn Việt Nam phát triển bền vững, hiện đại, giàu bản sắc, không ai bị bỏ lại phía sau. Vì vậy, hội nghị ngày hôm nay không chỉ là dịp để chúng ta cùng thảo luận về kết quả đánh giá, mà quan trọng hơn là để cùng kiến tạo tầm nhìn hợp tác mới giữa IFAT và Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030."

Theo ông Trần Quốc Phương, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030, mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và IFAD cần được mở rộng theo hướng đầu tư thông minh, hợp tác tri thức và huy động nguồn lực đa dạng, thay vì chỉ tập trung vào vốn vay ưu đãi.