Nhật Bản: Tokyo chính thức triển khai chính sách mở rộng phạm vi chăm sóc miễn phí cho trẻ nhỏ

Theo quy định mới, bắt đầu từ hôm nay (01/09), chính quyền Thủ đô Tokyo sẽ chính thức mở rộng đối tượng được miễn phí trông trẻ đối với cả con đầu lòng, thay vì chỉ áp dụng đối với con thứ 2 như trước đây, cho phép trẻ em thuộc nhóm từ 0 - 2 tuổi (bao gồm cả con đầu lòng), được miễn phí trông nom và không giới hạn thu nhập của phụ huynh.

Hiện nay, Chính phủ Nhật Bản đang áp dụng triển khai trên toàn quốc chính sách chăm sóc miễn phí đối với nhóm trẻ em từ 3 - 5 tuổi, trong khi nhóm 0 - 2 tuổi chỉ được miễn phí trông nom đối với các hộ gia đình có thu nhập thấp. Để triển khai theo chương trình này, chính quyền Thủ đô Tokyo trước đây cũng đã bổ sung thêm quy định cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ em miễn phí cho con thứ hai trở đi thuộc nhóm từ 0 - 2 tuổi và không giới hạn thu nhập của phụ huynh. Tuy nhiên theo quy định mới, chương trình này sẽ được mở rộng phạm vi áp dụng đối với cả con đầu lòng.

Trong một tuyên bố, chính quyền Thủ đô Tokyo khẳng định, đây là chính sách được triển khai độc lập so với sáng kiến của chính phủ, đồng thời nhấn mạnh rằng “đã đến thời điểm không thể lãng phí thời gian vào việc giải quyết tình trạng tỷ lệ sinh giảm, mà cần triển khai mạnh mẽ các kế hoạch để thúc đẩy tỷ lệ sinh vốn đang ở mức rất thấp hiện nay”.

Theo số liệu của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, số trẻ em Nhật Bản sinh ra tại nước này vào năm 2024 là 686.061 trẻ, giảm 41.227 trẻ so với năm 2023 trước đó. Đây là năm thứ chín liên tiếp số ca sinh của Nhật Bản giảm và là lần đầu tiên giảm xuống dưới mức 700 nghìn trẻ em. Về tỷ lệ sinh trung bình - một chỉ số về số con mà một phụ nữ sẽ có tại Nhật Bản năm 2024 là 1,15 con/phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu 2,1 con/phụ nữ để duy trì dân số ổn định. Thủ đô Tokyo có tỷ lệ sinh trung bình là 0,96 con/phụ nữ - mức thấp nhất cả nước, khiến việc hỗ trợ các hộ gia đình nuôi dạy con cái trở thành một vấn đề lớn.

Hiện nay, Chính phủ Nhật Bản đang triển khai hàng loạt các biện pháp nhằm cải thiện tỷ lệ sinh, bao gồm mở rộng trợ cấp trẻ em, miễn học phí cấp ba, và đảm bảo các cặp vợ chồng được hưởng 100% thu nhập ròng nếu cùng nghỉ chăm con. Tuy vậy, theo các chuyên gia các chính sách phần lớn chỉ tập trung vào nhóm đã kết hôn, trong khi thực tế ngày càng có nhiều người trẻ trì hoãn hoặc từ chối kết hôn. Một trong những nguyên nhân cơ bản được cho là do gánh nặng về tài chính. Tình trạng dân số giảm nhanh hơn dự kiến đang đặt ra những thách thức lớn đối với Nhật Bản cả về kinh tế và an ninh quốc gia. Các chuyên gia dự báo, dân số Nhật Bản có thể giảm từ 124 triệu người hiện nay xuống còn 87 triệu vào năm 2070, khi 40% dân số sẽ ở độ tuổi từ 65 trở lên./.

Ngọc Huân/ VOV Nhật Bản