Phòng tránh ngã ở người cao tuổi và cách chăm sóc người già nằm liệt giường

Chỉ sau một lần bước hụt khi di chuyển từ trên nhà xuống sân, cụ Bùi Thị Sức ở tỉnh Hưng Yên đã bị ngã, dẫn đến gãy cổ xương đùi, phải nhập viện điều trị. Ở tuổi gần 90, có bệnh nền, cụ Sức không đủ sức khoẻ để có thể vượt qua ca mổ nên gia đình đã lựa chọn phương án cố định cổ xương đùi để xương tự liền.

Với những trường hợp đủ điều kiện sức khoẻ để phẫu thuật thì việc phục hồi chức năng vận động sau khi bị ngã cũng phải trải qua thời gian dài. Cùng một lúc vừa điều trị vết thương do té ngã, vừa phải đảm bảo các chỉ số sinh tồn của người già là một thách thức lớn đối với các y, bác sĩ tại bệnh viện.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương Giang, Phó trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Bệnh nhân cao tuổi điều trị tại đây thường là những người có nhiều bệnh nền, có thể bị ngã trong quá trình điều trị tại bệnh viện. Mỗi năm, tại bệnh viện này có 10-30 bệnh nhân cao tuổi bị ngã khi đang điều trị nội trú. Còn theo Thạc sĩ Đỗ Thu Nga, Điều dưỡng trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân thường ngã trong nhà vệ sinh, nhà tắm của bệnh viện. Mặc dù nhân viên y tế đã cố gắng giữ gìn sàn nhà vệ sinh khô ráo và sử dụng các thảm chống trượt. Tuy nhiên, bệnh nhân hay bị ngã trong thời điểm từ 0-5 giờ sáng là khung giờ mà người già thường thức dậy, đi vệ sinh, trong khi người chăm sóc đang ngủ say. Bệnh nhân ngồi xuống, đúng lên thường bị hoa mắt, chóng mặt và ngã.

Thực tế cho thấy, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh nền nên khi bị ngã việc chỉ định điều trị gặp rất nhiều khó khăn. Có những trường hợp hợp không thể phẫu thuật, phải tìm đến những bài thuốc y học cổ truyền để giảm đau, chống phù nề.

"Người già xương yếu, khả năng kiểm soát thăng bằng kém nên dễ ngã, có trường hợp ngồi trên ghế chỉ cao khoảng 10 cm bị hụt, ngã, đập mông xuống sàn nhà cũng bị gãy cổ xương đùi. Người bệnh quá già, mật độ xương quá thấp, suy giảm chức năng gan thận, suy tim, huyết áp thấp hoặc cao huyết áp, rối loạn đông máu, tiểu đường, lú lẫn, người có tiền sử dị ứng... nên không thể gây mê do đó cản trở các cuộc phẫu thuật thay khớp háng nhân tạo. Với những trường hợp này, chúng tôi chữa trị bằng liệu pháp bảo tồn không phẫu thuật của y học cổ truyền: Dùng thuốc bôi lên vị trí xương gãy giúp giảm đau, giãn cơ, chống choáng. Nhờ đó mà người bệnh không bị đau đớn khi làm thủ thuật Sau đó nắn chỉnh chân gãy về vị trí giải phẫu bình thường rồi bất động bằng nẹp chống xoay, dùng thuốc đăp để xương gãy nhanh liền rút ngắn được thời gian cố định cổ xương đùi giúp bệnh nhân thoát bội nhiễm sớm cơ hội được cứu sống càng cao. Trong quá trình làm nghề, tôi chứng kiến rất nhiều trường hợp xương đã liền nhưng do bất cẩn lại ngã, tái gãy cổ xương đùi, phải nằm liệt giường việc chữa trị cho những bệnh nhân tái gãy cổ xương đùi rất khó khăn”- Lương y Nguyễn Đình Cự, xã Bắc Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên cho biết.

Vậy làm thế nào đề phòng tránh ngã ở người cao tuổi và khi chăm sóc người già nằm liệt giường cần chú ý điều gì? Chương trình chuyên gia của bạn sẽ bàn luận về vấn đề này với sự tham gia của Tiến sĩ Bùi Minh Thu, Trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Bạch Mai, kiêm Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng Y tế Bạch Mai.

Văn Hải/VOV1