#Một buổi sáng đầu tháng 11, tại Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Hà Tĩnh), những chuyến hàng xuất khẩu vật liệu xây dựng, tinh quặng sắt, liên tục được làm thủ tục trên hệ thống điện tử. Chỉ vài phút sau khi doanh nghiệp hoàn tất khai báo, dữ liệu đã được truyền về trung tâm xử lý dữ liệu Hải quan. Việc từng mất hàng giờ, thậm chí cả ngày, nay rút ngắn chỉ còn tính bằng phút. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Hải quan cửa khẩu Cầu Treo, nhờ hệ thống điện tử, tất cả khai báo, nộp thuế, thông quan đều thực hiện qua hệ thống, rất nhanh và minh bạch. "Chuyển đổi số Hải quan Khu vực XI và Hải quan Cầu Treo nói riêng đã mang lại tác động rõ rệt về hoạt động của ngành cũng như hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Thực chất chuyển đổi số đã chuyển đổi căn bản, toàn diện hoạt động quản lý nhà nước về hải quan, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, và điều quan trọng là giảm chi phí, nâng cao năng xuất và hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh" - bà Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết

        Câu chuyện tại Hải quan Cầu Treo là minh chứng rõ nét cho nỗ lực chuyển đổi số mạnh mẽ của Chi cục Hải quan Khu vực XI thời gian qua. Thực hiện Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030, đơn vị đã hiện đại hóa toàn bộ quy trình nghiệp vụ, từ khai báo, kiểm tra, thu nộp thuế đến giám sát hàng hóa.

        Hiện 100% thủ tục hải quan được thực hiện trên môi trường điện tử qua hệ thống VNACCS/VCIS và Cổng thông tin một cửa quốc gia. Hạ tầng công nghệ thông tin tại các chi cục Cầu Treo, Xuân Hải, Vũng Áng, Cửa Lò, Vinh, được đầu tư đồng bộ, kết nối camera, phần mềm giám sát trực tuyến, giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm tối đa tiếp xúc trực tiếp.

        Không chỉ chuyển đổi nội bộ, Hải quan khu vực XI còn chủ động hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với môi trường số. Các buổi tập huấn trực tuyến, hướng dẫn sử dụng hệ thống khai báo, chữ ký số được tổ chức thường xuyên. Nhờ đó, các doanh nghiệp trên địa bàn đã sử dụng hình thức điện tử, rút ngắn đáng kể thời gian thông quan. Ông Trần Trung Đức, Công ty Xuất nhập khẩu PLD Hà Tĩnh cho biết: “Từ khi Hải quan triển khai chuyển đổi số, quy trình làm thủ tục nhanh hơn nhiều. Doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, giảm tồn kho, kịp thời xuất hàng cho đối tác nước ngoài. "Nhiều thuận lợi như, tốc độ xử lý thủ tục nhanh hơn, quy trình rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa giảm nhiều hơn. Trước đây nhiều bước thủ công, giờ được điện tử hóa, trước cần nộp chứng từ cho hải quan thì giờ mình chỉ cần đính kèm lên hệ thống, nhanh và thuận lợi hơn" - ông Trần Trung Đức cho biết

        Năm 2025, Chi cục Hải quan khu vực XI tập trung đầu tư hoàn thiện phòng máy chủ và hệ thống Công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu thông quan tập trung tại Chi cục, tập trung hoàn thành Hải quan số. Hướng tới xây dựng Hải quan thông minh vào năm 2030. Ông Hồ Sỹ Trị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực 11 cho biết, Hải quan Khu vực XI đang tập trung hoàn thành hải quan số trong năm 2025, hướng tới hải quan thông minh vào năm 2030. "Chúng tôi tập trung thực hiện mục tiêu chung của ngành Hải quan là: Giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan; giảm và bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Nâng cao năng lực cho cán bộ, công chức về ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ công tác quản lý hành chính nhà nước. Tiếp tục rà soát, đề xuất cắt giảm thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về hải quan, và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân trong quá trình triển khai các nội dung chuyển đổi số, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi nhiệm vụ Hải quan..."

        Giai đoạn 2025-2030 Chi cục Hải quan khu vực XI tiếp tục đẩy mạnh triển khai Đề án Hải quan số, Hải quan thông minh, tập trung hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, kết nối liên thông với các cơ quan liên quan; đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và blockchain trong phân tích rủi ro và quản lý chứng từ.

        Với những đổi thay ấy, Chi cục Hải quan Khu vực XI đang từng bước khẳng định vị thế tiên phong trong tiến trình xây dựng “Hải quan số – Doanh nghiệp số – Kinh tế số”, góp phần đưa Chi cục Hải quan khu vực XI trở thành điểm sáng về cải cách, hiện đại hóa hành chính./.